කෝපරේට් සිහිනය සහ දේශපාලන යථාර්ථය

ශ්‍රී ලංකාවේ දේශපාලන කරළිය තුළ මෑතකාලීනව වඩාත්ම කතාබහට ලක්වන මාතෘකාව වන්නේ “ව්‍යාපාරික ප්‍රජාව සහ දේශපාලනය”අතර පවතින සබඳතාවයි. දේශපාලන පක්ෂ පාලනය කිරීමේ බලය ව්‍යාපාරික කාටල (Business Cartels) අතට පත්වීම ලෝක ප්‍රවණතාවක් වුවද, ශ්‍රී ලංකාව වැනි රටක එහි බලපෑම අතිශය තීරණාත්මක ය. පසුගියදා මාධ්‍යවේදී නාරද බැක්මීවැව සමඟ දේශපාලන විශ්ලේෂක විපුල කරුණාතිලක සහ “සමබිම” නායක දීප්ති කුමාර ගුණරත්න ‘Ideas front’ Youtube නාලිකාවේ පැවැත්වූ සංවාදයයි මේ.

ව්‍යාපාරික ක්ෂේත්‍රය සහ දේශපාලන ප්‍රචාරණය

විපුල කරුණාතිලක පෙන්වා දෙන්නේ 2000 වසරෙන් පසුව ලෝකයේ මෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවේ ද දේශපාලන පක්ෂ බලයට පත්කිරීමේ ක්‍රියාවලියට “කෝපරේට්” (Corporate) හෙවත් ආයතනික අංශය දැඩිව මැදිහත් වන බවයි. මැතිවරණ ව්‍යාපාර දැන් තනිකරම ප්‍රචාරණ (Propaganda) යාන්ත්‍රණයක් බවට පත්ව ඇත. සමාජ මාධ්‍ය මෙහෙයුම්, ගීත නිර්මාණ සහ දැවැන්ත ප්‍රචාරණ ව්‍යාපෘති හරහා ජනමතය සකස් කරන්නේ මෙම ව්‍යාපාරික අංශය විසිනි.

කෙසේ වෙතත්, මෙහි ඇති බරපතලම අනතුර වන්නේ මැතිවරණයට පෙර හෝ පසුව රටක් පාලනය කරන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව බුද්ධිමය සංවාදයක් (Intellectual Discussion) ඇති නොවීමයි. ඒ වෙනුවට සිදුවන්නේ රූපලාවන්‍යකරණය කරන ලද ප්‍රචාරණයක් පමණි.

ගෝඨාභයගේ “සුන්දරත්වයේ” උගුල

ගෝඨාභය රාජපක්ෂ බලයට පත්වූ වකවානුවේ ඔහු වටා රොක් වූයේ “වියත්මග” සහ රටේ ප්‍රමුඛ පෙළේ ව්‍යාපාරික නායකයන් ය. විපුල කරුණාතිලක පවසන පරිදි, ගෝඨාභය රාජපක්ෂ වැනි දේශපාලනඥයෙකු නොවන අයෙකුට රටේ ප්‍රමුඛ පෙළේ ව්‍යාපාරික ආයතන (උදා: මාස් හෝල්ඩින්ග්ස් හෝ ඩිලිත් ජයවීරගේ කාර්යාල) දැකීමෙන් රටත් එම සුන්දරත්වය හා පිළිවෙල අනුව පාලනය කළ හැකි යැයි වැරදි වැටහීමක් ඇති විය.

ව්‍යාපාරික කාර්යාලවල ඇති පින්තූර, මල් වස් සහ පිළිවෙල දකින විට “මේ මිනිස්සුන්ට රටත් මේ වගේ ලස්සනට කරන්න පුළුවන්” යන මනෝරාජික සිහිනයක් දේශපාලනඥයන්ට මෙන්ම සාමාන්‍ය ජනතාවට ද විකුණනු ලැබීය. නමුත් රටක් පාලනය කිරීම යනු සමාගමක් කළමනාකරණය කිරීම නොවේ.

“ප්‍රතිලාභ” (ROI) සහ සමාජ ප්‍රශ්න

දීප්ති කුමාර ගුණරත්න මෙහිදී ඉතා වැදගත් කරුණක් මතු කරයි. ව්‍යාපාරිකයෙකු සැමවිටම බලන්නේ තමන් කරන ආයෝජනයට ලැබෙන ප්‍රතිලාභය (Return on Investment) පිළිබඳවයි. නමුත් දේශපාලනය යනු සමාජයේ පවතින අතිශය සංකීර්ණ සහ කටුක ප්‍රශ්න විසඳීමයි.

මොනරාගල වැනි දිස්ත්‍රික්කවල පවතින දුෂ්කර සමාජ ගැටලු, බන්ධනාගාර ප්‍රතිසංස්කරණ හෝ අධිකරණ ක්ෂේත්‍රයේ වෙනස්කම් සිදුකිරීම වැනි කටයුතුවලින් ව්‍යාපාරිකයෙකුට ලැබෙන ප්‍රතිලාභයක් නැත. එම නිසා එවැනි ප්‍රශ්න දෙස “කෝපරේට්” ඇසකින් බැලීම අසාර්ථක බව ඔහු පෙන්වා දෙයි. ක්‍රිෂාන් බාලේන්ද්‍රලාට හෝ ධම්මික පෙරේරාලට ලංකාවේ බන්ධනාගාර පද්ධතිය වෙනස් කිරීමේ උනන්දුවක් නැත, මන්ද එය ඔවුන්ගේ ව්‍යාපාරික ආකෘතියට (Business Model) නොගැලපෙන බැවිනි.

NPP සහ ව්‍යාපාරික උපදේශකයන්ගේ ආගමනය

වර්තමානයේ ජාතික ජන බලවේගය (NPP) ද ව්‍යාපාරික ප්‍රජාව සමඟ සමීප ගනුදෙනුවක නිරත වන බව සංවාදයේදී අනාවරණය විය. අනුර කුමාර දිසානායක පවා තමන් “නූතනවාදී” (Modern) බව පෙන්වීමට ව්‍යාපාරික උපදේශකයන්ගේ සහය ලබා ගනී.

නමුත් විපුල කරුණාතිලක මහතා පවසන්නේ මෙහි ඇති අනතුර වන්නේ අර්බුදයක් පැමිණි විට මෙම ව්‍යාපාරිකයන් රජය අතහැර පලා යාමයි. ගෝඨාභය රාජපක්ෂ රජය බිඳ වැටෙන විට ඔහුට උපදෙස් දුන් ව්‍යාපාරිකයන් “අපි මෙහෙම එකක් කිව්වේ නැහැ” කියමින් පලා ගිය ආකාරය මීට කදිම උදාහරණයකි. ව්‍යාපාරිකයා සැමවිටම සුරක්ෂිත තැනක් සොයා යන අතර, දේශපාලන වගකීම ගැනීමට ඔහු සූදානම් නැත.

ආයතනික වෙනස්කම් සහ අනාගතය

විපුල කරුණාතිලක මහතා “Frontiers of Development Economics” වැනි ග්‍රන්ථ උපුටා දක්වමින් පවසන්නේ, දශක පහකට පමණ පසු ලෝකයේ ආයතනික ව්‍යුහයන් (Institutions) වෙනස් විය යුතු බවයි. රනිල් වික්‍රමසිංහ මහතා සාම්ප්‍රදායික ව්‍යාපාරිකයන්ට වඩා ශර්මිණී කුරේ, කුමාරස්වාමි වැනි බුද්ධිමතුන් සහ නිලධාරීන් මත විශ්වාසය තැබීමට උත්සාහ කළේ මේ නිසා විය හැකිය.

දේශපාලනඥයෙකුට අවශ්‍ය වන්නේ ව්‍යාපාරික ප්‍රතිලාභ සොයන උපදේශකයන් නොව, රටේ පවතින සංකීර්ණ සමාජ-දේශපාලන යථාර්ථය අවබෝධ කරගත් පිරිසකි.

රටක් යනු ලාභ ලැබිය යුතු සමාගමක් නොවේ; එය මිනිස් ජීවිත, සංස්කෘතිය සහ සමාජ සබඳතා මත ගොඩනැගුණු පද්ධතියකි. ව්‍යාපාරික කාටලවලට රටක් කළමනාකරණය කිරීමේ තාක්ෂණික දැනුම තිබිය හැකි වුවත්, රටක් පාලනය කිරීම සඳහා අවශ්‍ය “දේශපාලන දැක්ම” (Political Vision) ඔවුන් සතුව නැත. ශ්‍රී ලංකාවේ අනාගත පාලකයන් තේරුම් ගත යුත්තේ, වර්ණවත් ප්‍රචාරණ පටලයකට වඩා ගැඹුරු බුද්ධිමය සහ සමාජීය පදනමක් රටක් ගොඩනැගීමට අත්‍යවශ්‍ය බවයි.

theleader.lk